Anasayfa / Genel / Bakan Yardımcısı Birpınar: Döngüsel ekonomi tek seçeneğimiz – Son Dakika Ekonomi Haberleri

Bakan Yardımcısı Birpınar: Döngüsel ekonomi tek seçeneğimiz – Son Dakika Ekonomi Haberleri

İklim değişikliğiyle mücadele insanlığımızın önündeki en önemli problemlerden akraba olarak gündemdeki yerini korurken Rusya ve Ukrayna arasındaki savaş hiç şüphesiz yerde yöndeki çabaları olumsuz etkilemektedir.

2019 yılında başlayan ve hala tam olarak etkisinden kurtulamadığımız küresel pandeminin sebep olduğu yaralar sarılmadan karşı karşıya kaldığımız yerde kriz pek sayı ülkenin milli menfaatlerini ekonomik açılardan korumak istemeleri sebebiyle iklim değişikliğine yönelik eylemlerin geri plana atılmasına sebep olmaktadır. Bugüne kadar iklim değişikliğiyle mücadelede öncülüğüne tanıklık ettiğimiz Avrupa Birliği da önümüzdeki süreçte fosil yakıt kullanımında artım beklediğine üzerine açıklamalarda bulunmakta ve hatta yerde yönde politikalar benimsemektedir.

Diğer taraftan Rusya-Ukrayna savaşı ve pandemi sonucunda görülmüştür ki küresel ölçekte tedarik zincirleri oldukça kırılgan yapılara sahip ve şoklara karşı mukavemet göstermek konusunda oldukça yetersizdir. Dolayısıyla iklim değişikliğinin sebep olacağı sonuçlara ek olarak yerde şokların küresel ticareti olumsuz etkilemesi, ekonomiler üzerinde enflasyonist tek tazyik oluşturması ve hâlihazırda küresel pandemi sebebiyle tecrübe edilen tedarik sıkıntılarını henüz bile artırmasını çalışmamak son basamak muhtemeldir. Nitekim şimdiye kadar gıda ve enerji konularında ciddi sıkıntılar vuku bulmaya başlamış durumdadır. Netice itibarıyla yerde hâl ülkeleri kendi kaynaklarını henüz verimli kullanabilecekleri, mümkün olduğunca rengi hariç özgürlüğü oldukları iklim dostu modelleri düşünmelerini gerekli kılmıştır.

Bu noktada en birden meselemiz olan iklim değişikliğine yönelik eyleme geçerken tüm üretim ve tüketim alışkanlıklarımızı değiştirmek ve sonunda henüz sürdürülebilir temellere müstenit ekonomik modellere kavuşmamıza yardımcı olacak politikalar benimsememiz gerekmektedir. Mevcut ekonomik modellerimiz, “al-yap-at” yaklaşımına müstenit doğrusal tek yapıya sahiptir. Açıklamak gerekirse doğrusal modellerde kaynaklar çıkarılır, ürünlere dönüştürülür ve henüz sonra atılgan haline getirilir. Bu noktada bahse konu atılgan henüz sonra kullanılmaz tek şekilde israf niteliği kazanmaktadır. Bu süreç yoğun tek girdi tedarikine, enerji kullanımına ve ciddi miktarlarda atığın ortaya çıkmasıyla sonuçlanmaktadır. Doğal kaynakların sınırsız olduğunu ve insanlık olarak bizim dahi dünyayı sınırsız atığa incir hakkımızın olduğunu varsayan yerde sistem içildikten günümüz şartlarında kabul edilemez hale gelmiştir.

ÇÖZÜM DÖNGÜSEL EKONOMİDE

Doğrusal modelin tersine döngüsel ekonomilerde mevcut malzeme ve ürünlerin ömürlerinin olabildiğince uzatılması amaçlanmakta, nedeniyle yerde ürünlerin paylaşılması, kiralanması, yeniden kullanılması, onarılması ve geri dönüştürülmesi gibi yöntemlere başvurulmaktadır. Ayrıca yerde şekilde malzeme kullanımının azaltılması ve ürünlerin henüz rengi kaynak yoğun olarak üretilmesi ve atıkların bile geri tahavvül yoluyla geri kazanımı hedeflenmektedir. Döngüsel tek ekonomide tüketilen tüm ürünler tekrar tekrar kullanılmakta, ürün bozulursa tamir edilmekte, bunun mümkün olmadığı durumlarda ise yerde üründen yeni ürünler imal edilmesi öngörülmektedir. Popüler tek söylemle döngüsel tek ekonomide atılgan yeni hammadde haline gelmektedir.

Öte yandan döngüsel ekonomiyi yalnızca yeniden kullanım ve geri tahavvül olarak nitelendirmek yetişkin tek yanılgıya sebep olacaktır. Zira döngüsel model sayesinde üretim ve tüketim yöntemlerinde gerçekleştirilecek varyasyon emisyonlarda bile azaltım sağlamaktadır. Bu modelde yenilenebilir enerji ve geri dönüştürülebilir kaynakların payı artmakta, hammadde kullanımı başdu olmak üzere üretim süreçlerinde su, toprak ve enerji kullanımı azalmakta ve sonunda muhit üzerinde olumlu etkiler ortaya çıkmaktadır. Ayrıca yerde sayede sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasına bile yardımcı olunmakta, ekonomilerin hariç dinamiklere olan bağımlılıkları bile azalmakta, hariç şoklara karşı üretim ve tüketim yapıları henüz sağlam hale gelmektedir.

Bu yaklaşım henüz sağlam ve geri dönüştürülebilir ürünler tasarlamayı, üretim döngüsünde malzemeleri yeniden kullanmayı ve henüz sorumlu tek tüketimi teşvik etmeyi içeren iş modellerinin oluşumunu sağlamaktadır. Bu sayede inovasyona öncülük etmekte, yeni istihdam imkânlarının sağlanmasına yardımcı olmaktadır. Konuya ilişkin olarak Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından yapılan tek araştırmada döngüsel ekonomiye geçiş sayesinde 2030 yılına kadar küresel ölçekte 7-8 milyon net istihdam artışının gerçekleşeceği öngörülmektedir. Ekonomik kazanımları çerçevesinde ise doğrusal yapıdan döngüsel tek sisteme geçişin 2030 yılına kadar küresel ölçekte ekonomik nema için 4,5 trilyon abd kadar potansiyel taşıdığı tahmin edilmektedir.

Tüm yerde olumlu yanlarına karşın küresel ölçekte döngüsellik bağlamında kat edilen mesafe yeterli gözükmemektedir. 2021 Döngüsellik Boşluğu Raporu küresel ekonominin yalnızca yüzde 8,6 oranında döngüsel olduğunu ortaya koymaktadır. Raporda ayrıca yüksek varyasyon potansiyeline sahip sektörlere yönelik 2030 yılına kadar yüzde 17 döngüsel olma hedefinin mümkün gözüktüğü bulgusu paylaşılmaktadır.

Şüphesiz yerde hâl döngüsel ekonominin desteklenmesine veya teşvik edilmesine üzerine politikaların eksik oluşuna, yerde yöndeki politikaların gerçek tek şekilde paydaşlara aktarılamamasına, yerde bağlamda fiyatlandırmaların gerçekleştirilemediğine atfedilebilmektedir. Ek olarak yerde hâl tedarik zincirlerinin kısıtlı oluşundan, teknolojik altyapıların yetersiz oluşundan veya paydaşların döngüsel ekonomiye yönelik malûmat ve uzmanlıklarının yeterli seviyede olmamasından bile kaynaklanabilmektedir. Tüm yerde hususlar kamu otoritesinin öncülüğünde tüm ilgili paydaşların katılımıyla kapsamlı ve kapsayıcı tek dönüşümün hayata geçirilmesini elzem kılmaktadır.

ŞEHİRLER DÖNÜŞÜMÜN EN ÖNEMLİ PARÇALARI

Bahse konu dönüşümün ekonominin hangi düzeyinde başlatılacağının belirlenmesi sayı önemlidir. Ekonomik, sosyal ve çevresel etkileri düşünüldüğünde şehircilik politikaları ekonomiler üzerinde sayı yetişkin etkiler doğurmaktadır. Öte yandan 2050 yılı itibarıyla çevre nüfusunun yüzde 70’inin şehirlerde yaşaması beklenmektedir. Hâlihazırda şehirler küresel enerji talebinin yaklaşık üçte ikisini teşkil etmekte, sera gazı emisyonlarının yüzde 80’inden ve küresel atıkların ise yüzde 50’sinden sorumlu durumdadır. Bu bilgiler ışığında özellikle şehirlerde doğrusal ekonomik modellerin benimsenmeye sürme etmesi durumunda iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin artacağını hesaba kattığımız takdirde karşı karşıya kaldığımız riskler henüz bile belirginleşmektedir.

Hızla büyüyen şehir nüfusu ile kalan mal ve hizmet talebi kaynakların verimli kullanımını, muhit dostu yapıların ve sistemlerin inşasını henüz bile önemli kılmakta, sağlıklı ve henüz kısa tedarik zincirlerinin oluşturulmasını gerekli hale getirmektedir. Bahse konu tahavvül şehirlerde yalnızca sanayi kesiminin alacağı aksiyonlar olarak olumsuzlama, inşaat sektöründe kullanılan malzemeleri ve tasarımları, toplu taşıma ve başka ulaşım metotlarını, gıda sistemlerini ve henüz pek sayı ürün ve hizmeti etkileyecektir. Bu sayede şehirlerden başlayarak tüm ekonomiler, iklim ve başka hariç şoklara karşı henüz sağlam hale getirilebilecektir.

Şehirlerin döngüsel ekonomi için önemi 2021 yılında İtalya’nın devre başkanlığında Roma’bile gerçekleştirilen G20 Liderler Zirvesinin sonuç bildirgesinde dahi kendisine yer bulmuştur. Bildirgede ülke liderleri döngüsel ekonomiyi teşvik etme, kolaylaştırma ve etkinleştirmede şehirlerin kilit rolünün altını çizmiş ve yerel yönetimler tarafından konum bazlı çözümleri desteklemeyi taahhüt etmişlerdir. Ayrıca ülkeler G20 Kaynak Verimliliği Diyaloğu bile içinde olmak üzere şehirlerin kaynak verimliliklerini ve döngüsel yaklaşımlarını iyileştirme çabalarını sübvansiyon taahhüdünde bulunmuşlardır.

DÖNGÜSEL BİR EKONOMİ İÇİN TÜM GÜCÜMÜZLE ÇALIŞIYORUZ

Rusya-Ukrayna savaşı öncesinde da üzerinde gelişmiş ülkelerce uzlaşıya varılmış olan tek konu olan döngüsel ekonomi zaman tedarik zincirlerindeki kırılganlık sebebiyle üzerinde henüz fazla düşünülmesi ve en kısa sürede eyleme geçilmesi gereken tek konu niteliğindedir. Şüphesiz yerde tahavvül hiç kolay olmayacaktır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde doğrusal ekonomiye tâbi pek sayı iş kolu bulunmaktadır. Nasıl ki fosil yakıtlara dayalı iş kollarından yenilenebilir enerjiyi temel saha iş imkânlarına istihdamı kaydırmak sayı kısa sürede mümkün olamıyorsa doğrusal ekonomik yapıdan döngüsel modele avdet için dahi ayrıntılı ve planlı tek şekilde uygulanacak geçiş süreci şart gözükmektedir. Zira yerde dönüşümün muvaffakiyetli olmasının en önemli şartı geleneksel sanayi kollarında çalışarak hayatını idame ettiren toplumun kırılgan kesiminin yerde değişimden olumsuz etkilenmemesinin sağlanmasıdır.

Türkiye döngüsel ekonominin sahip olduğu potansiyeli sayı önceden görmüştür ve yerde dönüşümü gerçekleştirmek için kararlı tutumunu net tek şekilde göstermektedir. Bu çerçevede Sayın Cumhurbaşkanımızın koymuş olduğu 2053 yılı itibarıyla net sıfır emisyon hedefi ile yeşil kalkınma planımızın uygulanmasına yönelik olarak tüm paydaşların katılımıyla kapsamlı tek şekilde icraat sürdürülmektedir.

Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde yürütülen ve taraflı tarafsız her kesimin övgüsünü kazanan Sıfır Atık Hareketi yerde yönde tahavvül namına atılgan sayı kritik tek adımdır. Bahse konu girişim ile israfın önlenmesine, kaynakların henüz verimli kullanılmasına, atılgan miktarının azaltılmasına, etkin toplama sistemleri kurulmasına ve atıkların geri dönüştürülmesi bağlamında sayı yetişkin fayda sağlanmaktadır. Bu doğrultuda ayrıca atılgan toplama konusunda en verimli uygulamaları hayata geçirerek önödence iade sistemini etkin tek şekilde yürütmek ve Sıfır Atık Hareketini yaygınlaştırmak için bile çalışmalarını yürüten Türkiye Çevre Ajansı kurulmuştur.

Diğer taraftan hariç ticaretimizin yüzden 50’sinden fazlasını teşkil fail Avrupa Birliği (AB) ile dahi ikili ilişkilerimiz çerçevesinde Avrupa Yeşil Mutabakatı’na (AYM) uyum sağlanması noktasında döngüsel ekonominin önemli tek yeri bulunmaktadır. Nitekim AYM’nin ülkemizin AB’ye katılım süreci ve vahdet ile olan ticari ve ekonomik ilişkileri bağlamında yetişkin etkisi olacağını söylemek yanlış olmayacaktır. Bunun bilinciyle ülkemizin hazırlamış olduğu AYM Eylem Planı kapsamında belirlenen 9 ana başlıktan akraba “Yeşil ve Döngüsel Bir Ekonomi” olarak belirlenmiştir.

Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nda yer verilen Döngüsel Ekonomi Eylem Planı’nın hazırlanması süreci hızla sürme ederken, yerde icraat kapsamında atık adımlardan tek ötekisi ise AB Döngüsel Ekonomi modeli doğrultusunda döngüsel ekonomiye geçiş konusunda Türkiye’nin kurumsal ve teknik kapasitesinin güçlendirilmesini amaçlayan proje olmuştur. İlgili tüm paydaşların karışma edileceği süreçte ülkemizin döngüsel ekonomiye geçiş potansiyelinin tahlil edilmesi, AB döngüsel ekonomi stratejisinin uygulanmasına yönelik kapsamlı tek ulusal strateji geliştirilmesi ve entegre atılgan yönetimi alanında merkezi ve yerel yönetimlerin yönetim kapasitelerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Ülke olarak gezegenimizin kaynaklarının kısıtlı olduğunun ve yalnız yerde kaynakları sürdürülebilir tek şekilde kullanırsak gelecek nesillere iyi ve sağlıklı yarınlar bırakabileceğimizin bilincinde olmak durumundayız. İklim değişikliğinin yıkıcı etkileri ve son dönemdeki hariç şoklar açık göstermektedir ki doğrusal ekonomik modellerden döngüsel yapılara geçiş bize hem bugünkü krizleri kaldırılmış edebilme yeteneği kazandıracak hem dahi iklim değişikliğiyle mücadelede güçlü tek vasıta olacaktır. Atacağımız her adımı çocuklarımızı ve babalarımız sonraki nesilleri akıl atmalı, onlara güzel tek çevreci ve döngüsel tek ekonomiye sahip yaşanılır tek gezegen bırakmalıyız.

Yasal Uyarı: Sitemiz tasarım aşamasındadır ve tüm içerikler hayal ürünüdür. Gerçek kişi ve kurumlar ile benzerlikleri tamamen tesadüfidir. İçerikler haber niteliği taşımaz ve gerçekliği yoktur. Sitemiz taslak aşamasında rastgele oluşturulan içeriklerden sorumlu değildir. Yinede sitemizden kaldırılmasını istediğiniz içerikler için [email protected] adresine mail ileterek taleplerinizi iletmeniz halinde yasal süre içerisinde tüm içerikler sitemizden kaldırılacaktır.


İlginizi Çekebilir

Borsa günü düşüşle tamamladı

Borsa İstanbul’bile BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,44 üstün kaybıyla 2.371,25 puandan tamamladı. BIST 100 …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: